Nieuws
Home - Column - Column donormelk

Column donormelk

Annemiek Verbeek
september 2015

Donormelk; de kracht van onvoorwaardelijk sisterhood

Als iemand me een jaar terug had gezegd dat mijn baby niet op mijn melk, maar op dat van vijf andere vrouwen zou groeien, had ik je misschien wel keihard in je gezicht uitgelachen. Dat niet ik, maar andere vrouwen mijn baby zouden voeden, was een scenario waar ik simpelweg nooit rekening mee had gehouden.
Tijdens mijn derde zwangerschap keek ik er enorm naar uit om weer een langere periode een kind aan de borst te hebben. Maar alles liep anders. En hóe. Want onze derde dochter werd geboren met een open gehemelte. Aanleggen lukte niet. Kolven dus. Maar het was alsof mijn eigen lijf niet doorhad dat er een baby uitgekomen was, want wat ik ook deed, slikte of probeerde; meer dan een bodempje melk per kolfbeurt kwam er niet uit. Om de twee uur zette ik het apparaat op mijn borsten. Dag en nacht. Het duurt even, zei ik tegen mezelf. Even volhouden, zei mijn man. Gewoon ontspannen en het gaat stromen, zijn mijn kraamverzorgende. Maar er stroomde niets.
De dag na de bevalling stond mijn schoonzus met een wel heel bijzonder kraamcadeau op de stoep: een fles vers gekolfde melk. Haar zoontje, elf weken ouder dan zijn nichtje, dronk veel minder dan haar borsten aanmaakte. Als er één kind was dat de extra antistoffen uit moedermelk wel kon gebruiken, dan was dat mijn kleine grietje wel. En bovendien: het was maar voor een paar voedingen, het was immers een kwestie van tijd voordat mijn kolfinspanningen wat gingen opleveren. Een beetje onwennig verwarmde ik die eerste minnemelk. Emma dronk het gretig op.

Flesje melk - MelkpuntMelk van je eigen schoonzus voelt nog verwant, maar toch twijfelde ik ook maar even toen ik daags na de bevalling via Facebook een bericht kreeg van een tot dan toe onbekende vrouw: via onze gedeelde vroedvrouw had ze gehoord dat ik zelf nog niet genoeg melk produceerde. Of ze een liter kon komen brengen. Het voelde vertrouwt, ik kan er mijn vinger niet opleggen waarom. Vertrouwen overheerste en ik zei volmondig ja. Na haar volgden nog drie donoren, stuk voor stuk vrouwen die me de kracht van onvoorwaardelijk sisterhood lieten zien. Zij gaven mijn dochter de beste ‘second best’ optie mogelijk, want na zes weken dag en nacht kolven kon ik niet anders dan de handdoek in de ring en de kolf op Marktplaats gooien.

Melkvoorraad - Melkpunt Natuurlijk voelde het af en toe een tikkie gek – melk uit de borsten van een andere vrouw die in het maagje van jouw baby eindigt. Maar uiteindelijk is moedermelk een product dat gemaakt is voor consumptie. Mensenmelk is er voor mensenkinderen. Toen ik het eenmaal zo zag, was het een stuk logischer dan koemelk geven.

Het was een logistiek kunst- en vliegwerkje soms. Om de melk in flesjes en zakjes bij ons thuis te krijgen, om de ingevroren moedermelk op tijd ontdooien en op te warmen vóórdat ik een van de honger krijsend kind in je armen had. Onderweg met koeltasje en thermoskan warm water. De schaamte om in het openbaar een fles te geven ( ‘gelukkig’ was het overduidelijk een apart geval, die fles van ons), het krampachtig blijven voeden met een kolfflesje zodat het wel duidelijk was dat het moedermelk was (ook de poedermelk gaf ik in het bekende gele flesje. Ik weet het, het slaat nergens op). Het verdriet dat door mijn onderbuik sneed als iemand naast me wél haar baby de borst gaf. Ik vervloekte elk flesje. En dat doe ik honderden flesjes later eigenlijk nog steeds, alleen jank ik nu nu elke keer als ik m geef. Met hulp van “Emma’s melkmeisjes” heeft mijn dochter ruim negen maanden moedermelk gehad, alleen ’s nachts en op vakantie kreeg ze een fles poedermelk. Na vakantie van drie weken in het buitenland, weigerde ze de ontdooide moedermelk en stopten we min of meer noodgedwongen met donormelk.

Donormelk is langzaam aan een ‘opmars’ bezig, op Facebook zijn verschillende groepen waarop vrouwen informeel moedermelk uitwisselen en ook ziekenhuizen wennen mondjesmaat aan de koeltasjes die op de kraamafdeling afgeleverd worden (al moeten sommige vrouwen er nog echt voor knokken om die melk ook daadwerkelijk te mogen geven, een gotspe). Het aanbod van donormelk is vele malen groter dan de vraag, melk geven is nu eenmaal makkelijker dan ontvangen. Ik heb mijn persoonlijke grenzen ook flink moeten oprekken, moeten erkennen dat mijn lijf me in de steek gelaten had. Het duurde weken, máánden, voordat ik kon zien wat er wél was. Een prachtig meisje, zo afhankelijk van mij, in mij gegroeid, uit mij geboren. Hoe kon ik mijn lijf – dat zoiets prachtigs gemaakt had – nou vervloeken?
Of donormelk ooit weer zo normaal wordt als een halve eeuw geleden en daarvoor, toen vrouwen elkaars kinderen voedden en ziekenhuizen in sommige streken de buurten ingingen om afgekolfde melk in te zamelen, denk ik niet. Toen was er immers geen redelijk alternatief, nu is dat er wel. Tegelijkertijd geven Nederlandse vrouwen in grote getale, en langer, borstvoeding. Dus wie weet blijken ik en mijn grietje aan de vooravond van een donormelkrevolutie te hebben gestaan. Onze minnen lieten een prachtig sieraad maken toen Emma 6 maanden oud werd. Een olijftak met vijf blaadjes, elk blaadje gevuld met melk van een van de melkmeisjes. Een ontroerend cadeau, dat mijn dochter er later aan zal herinneren hoe haar leven dat van zes willekeurige vrouwen én hun baby’s voor altijd aan elkaar verbond.

Bekijk ook

Melkpunt fotoshoot 2016

Melkpunt Campagne 2016: achter de schermen

Tekst: Annemarie Pera & Ayinda Schlüter Het is weer campagnetijd! Elk jaar presenteert Melkpunt de …